کســــــــر قــلب

        * به نام او و به یاد مهدی (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) *

وقتی که انسان به یاد خدا و آیات الهی بیفتد، می‌فهمد که قلبش قبلاً یک خانه‏خرابه بوده که در هم ریخته و ویران و فروریخته بود و سقفش پایین آمده بود. این حالت، حالت کسر و «انخفاض قلب» است. توضیح اینکه وقتی دل، به غیرخدا و به اسباب دنیا وابسته و سرگرم شود، منخفض و مکسور می‏گردد؛ ولی این حالت زشت و ناپسند، برای انسان خیلی معلوم نیست، مگر آنکه حالت مقابلش دیده شود و در مقایسة حالات مختلف قباحت و ردائت حال کسر قلب، معلوم گردد. لذا حضرت در توضیح این حالت می‌فرماید: اگر کسی بعد از اشتغال به اسباب دنیا، به یاد خدا بیفتد، تازه میتواند بفهد که خانة قلبش در گذشته، چه حال خرابی داشته و چه وضع بدی پیدا کرده بود! این حال بد و زشت، مانند در هم کوبیده شدن خانة قلب است؛ به گونهای که ‌دیگر نه عمارتی، نه بنایی و نه هیچ اثری از آبادانی و عمران در آن باشد. چنین قلبی، خانهای خراب و ویران شده است که ‌نه ساختمانی در آن وجود دارد و نه کسی در آن زندگی می‏کند که انسان بتواند در این خانه با او انس بگیرد.



علائم «خفض قلب» و خرابی و ویرانی دل، سه چیز است: «الْعُجْبُ وَ الرِّیَاءُ وَ الْحِرْصُ»؛ یک، «عُجب»؛ یعنی اگر کسی میخواهد بفهمد که خانة دلش خراب و درهم ریخته است یا نه، اوّل نگاه کند ببیند آیا به عمل خیر یا اطاعتی که انجام می‏دهد می‌بالد یا نه؟ اگر به اعمال حسنهاش میبالد و از حسنات خود راضی است، یعنی عجب دارد و باید بداند که خانة قلبش خراب و ویران است.
دو، «ریا»؛ نعوذبالله! یعنی اگر کسی در حرکتش به‏سوی عمل خیر، داعی و انگیزه¬ای غیرالهی دارد، بداند که مبتلا به ریا است و قلبش ویران است.
سه، «حرص»؛ یعنی اگر انسان به بیش از آنچه در این عالم از نظر مادّی احتیاج دارد، شائق بوده و می‏خواهد که به آن‏ها دست‏اندازی نموده و مادّیات اضافی را نگهداری کند، بداند که قلبش ویران است. عُجب، ریا و حرص، علائم این هستند که دل، منکسر گردیده و دچار «حالت انخفاض» شده است. چنین دلی، از آن مقام رفیعی که باید داشته باشد، یعنی مقام بیت‏اللّهی سقوط کرده است.

|حاج آقا مجتبی تهرانی(ره)؛ کتاب دفتر دل|

یا علی

/ 0 نظر / 80 بازدید